Przeczytaj każdą liczbę na metce
Darn Tough Hiker 1466 to 61% wełny merino, 36% poliamidu i 3% Lycry. Sprzedaje się go jako skarpetę z merino i słusznie, ale ponad jedną trzecią stanowi poliamid. W tym przewodniku udział merino wynosi od 38 do 80%. Porównuj dokładny model i kolor, bo niektórzy producenci podają różne składy dla różnych kolorów tego samego modelu.
Kiedy nazywamy skarpetę wełnianą albo skarpetą z merino
Gdy wełna stanowi połowę lub więcej całej skarpety, nazywamy ją tu skarpetą z wełny, a skarpetą z wełny merino – jeśli cała ta wełna to merino. Od 30 do 49% to mieszanka z wełną (mieszanka z wełną merino, jeśli wełna to merino), a poniżej 30% podajemy główne włókno, a obok udział wełny, np. mieszanka z przewagą poliamidu z 19% merino.
Oba progi pochodzą z opublikowanych specyfikacji The Woolmark Company: 50% nowej wełny dla znaku „Woolmark Blend” i od 30 do 49,9% dla znaku „Wool Blend”, który wprost wymienia skarpety. Prawo w Stanach Zjednoczonych nie określa, od jakiego udziału mieszankę można nazwać wełnianą, a przepisy UE wyznaczają tylko jeden próg: wełnę w mieszance można nazwać żywą wełną wyłącznie wtedy, gdy jest w całości nowa, nigdy wcześniej nie została użyta w innym wyrobie i stanowi co najmniej 25% mieszanki – a wtedy trzeba podać pełny skład mieszanki. Sam procent nie oznacza, że skarpeta nosi któryś z tych znaków, dlatego przy nazwie produktu, która mówi „merino” albo „wool”, zawsze podajemy pełny skład. Skarpeta z oddzielnymi warstwami nie ma jednego udziału dla całości: czytaj każdą warstwę.
Do czego służy każde włókno
Merino to cienka, miękka wełna z owiec rasy merynos. Poliamid (nylon) to wytrzymałe włókno syntetyczne, na którym opiera się większość konstrukcji skarpety. Elastan, spandex i Lycra to ta sama rodzina włókien elastycznych. Poliester, Coolmax i Polycolon to syntetyki stosowane zamiast wełny. Tencel, wiskoza i wiskoza bambusowa powstają z celulozy roślinnej. Alpaka i kaszmir to, tak jak wełna, włókna zwierzęce.
Dwie warstwy to dwie metki
Zestaw linera i skarpety zewnętrznej może łączyć syntetyczny liner z zewnętrzną skarpetą z wełną, a skarpeta wodoodporna ma membranę między wewnętrzną a zewnętrzną dzianiną. Czytaj każdą warstwę osobno. Nigdy nie sumuj ich procentów w jeden wynik i nie nazywaj zestawu „bez wełny” tylko dlatego, że warstwa wewnętrzna jest syntetyczna.
Pochodzenie i certyfikaty to osobne twierdzenia
„Merino z USA” albo „certyfikat RWS” opisują, gdzie lub jak wyhodowano wełnianą część. Nie zmieniają skarpety z wełny, poliamidu i elastanu w skarpetę ze 100% wełny. Udział materiału z recyklingu i deklaracja „wegańska” to również osobne twierdzenia, każde o własnym zakresie.
Alpaka czy merino? Porównaj całą skarpetę
W tym przewodniku alpakę ma tylko PAKA Trail Crew: 32% baby alpaki, 7% Tencelu, 57% poliamidu z recyklingu i 4% elastanu. To więcej poliamidu niż alpaki, a więc nie skarpeta w 100% z alpaki. Alpaka to włókno zwierzęce, więc ta skarpeta nie jest bez wełny.
Skarpetę z alpaką porównuj ze skarpetą z merino jako całość: PAKA Trail Crew ma cholewkę crew i amortyzację, która przechodzi na piętę, a Darn Tough 1466 – cholewkę micro crew i amortyzację pod stopą. Sama metka ze składem nie powie ci, która konstrukcja sprawdzi się w twoim bucie.
Tabela rozmiarów PAKA zaczyna się od EU 35, a rozmiary zachodzą na siebie przy EU 38 i 41. Przy modelu Trail Ankle PAKA zaznacza, że nie wolno go suszyć w suszarce bębnowej, a karta Trail Crew dopuszcza pranie w pralce, ale nic nie mówi o suszeniu – nie zakładaj więc, że Trail Crew wolno suszyć w suszarce tylko dlatego, że wolno tak suszyć jakąś skarpetę z merino. Pełne dane znajdziesz na karcie PAKA Trail Crew.
- 32% Baby alpaka
- 7% Tencel
- 57% Poliamid z recyklingu
- 4% Elastan
Alpaka stanowi 32% tego składu. Te proporcje nie mierzą ani ciepła, ani czasu schnięcia.
Gdy metki się nie zgadzają, skład jest nieznany
Porównaj numer modelu, rynek, kolor i kod EAN z aktualną kartą produktu u producenta i z opakowaniem. Jeśli nadal się nie zgadzają, uznaj skład za nieznany, zamiast wybierać jedną z wersji; znane nam przypadki wymienia strona z korektami. Aktualna karta produktu i starsze zestawienie mogą opisywać różne wersje.
Czego ten poradnik nie powie
Żadna metka ze składem nie powie, jak ciepła jest skarpeta ani jak szybko schnie. Zmieniają to amortyzacja, dzianina, wysokość i dopasowanie, a żaden producent nie publikuje wspólnej skali. Wybieraj najpierw według dopasowania i amortyzacji, dopiero potem według włókna.
Tabela porównawcza skarpet zestawia te dane przy każdym modelu, łącznie z osobnym składem skarpet wewnętrznych i zewnętrznych.
Źródła
- Injinji: konstrukcja skarpety wewnętrznej i zewnętrznej (po angielsku)
- PAKA Trail Crew: pełny skład, konstrukcja i tabela rozmiarów (po angielsku)
- The Woolmark Company: specyfikacje produktów (F-5 Woolmark Blend, F-7 Wool Blend; po angielsku)
- Rozporządzenie (UE) nr 1007/2011 w sprawie nazw włókien tekstylnych, art. 8 (EUR-Lex)
- Amerykańska ustawa o oznaczaniu wyrobów wełnianych, 15 U.S.C. § 68b (po angielsku)